De ultieme realiteit van Meditatie.
Yoga wordt vaak begrepen als iets wat je doet met het lichaam. Houdingen, reeksen, ademtechnieken. Maar onder die uiterlijke vormen ligt een veel eenvoudiger principe, dat in mijn ervaring zowel de kern van yoga als van heling raakt: training in aanwezigheid.
Niet aanwezigheid als mentale focus, maar aanwezigheid als bewoning. Of nog beter als leeg bewustzijnsveld.
In de Yoga van het Innerlijke Licht wordt die aanwezigheid geoefend met gesloten ogen. Het veld van de aandacht ‘keert naar binnen’ en vult zich met wat zichtbaar wordt wanneer denken, sturen en interpreteren wegvallen. In tantra verschuift dat veld naar het contact tussen twee lichamen, waar aanwezigheid ontstaat in afstemming, resonantie en wederzijdse gevoeligheidmen lichamelijke reactie.
Er bestaat echter nog een derde weg, die zelden expliciet zo wordt benoemd, maar die in de praktijk van lichaamswerk, yoga en chronische pijnheling steeds opnieuw blijkt te werken. Dat is yoga als aanwezig zijn daar waar het veld van de attentie zich vult met het lichaam zelf.
Het lichaam niet als object, maar als opstijgend in je bewustzijnsveld
In deze benadering wordt het lichaam niet gezien als iets wat je observeert of corrigeert, maar als een haptische ervaring in het veld waarin je volledig kunt verblijven (of zelfs verliezen want er is geen ego ‘daar’). Aandacht is hier geen punt dat je richt, maar een ruimte die zich opent.
Die ruimte kan zich vullen met gedachten, emoties of beelden, maar ook met spanning, rek, warmte, trilling, druk of subtiele beweging. Wanneer de aandacht werkelijk in het lichaam blijft, zonder te willen veranderen wat er is, begint het lichaam zelf te reageren.
Dat is een cruciaal verschil. Heling ontstaat hier niet door ingrijpen, maar door toestaan.
Wat chronische pijn ons leert
Bij chronische pijn zie je vaak dat het bewustzijn zich uit bepaalde gebieden heeft teruggetrokken. Soms door langdurige overbelasting, soms door trauma, soms door gewoon jarenlang “doorgaan”. De pijnplek wordt vermeden, genegeerd of juist gefixeerd met spanning.
Beide strategieën houden het probleem in stand.
Wat in de praktijk wél werkt, is het herstel van aanwezigheid in het pijngebied. Niet analyserend, niet verklarend, niet oplossingsgericht, maar voelend, ervarend als in aanwezig zijn.
Zodra dat gebeurt, verandert de kwaliteit van de pijn. Niet altijd onmiddellijk, maar bijna altijd merkbaar. Spanning begint te verschuiven, adem zakt dieper, microbewegingen dienen zich aan. Het lichaam herinnert zich iets wat het lange tijd kwijt was: zelfregulatie.
Asana’s als uitnodiging, niet als vorm
In deze yoga zijn houdingen geen doelen op zich. Ze zijn uitnodigingen. Ingangen tot een dieper luisteren.
Je neemt een houding aan, maar daarna laat je het idee van “de juiste vorm” los. Het lichaam krijgt ruimte om te bewegen binnen de houding, soms nauwelijks zichtbaar, soms verrassend uitgesproken.
Er ontstaat een zoeken, niet mentaal maar somatisch:
- Waar is de rek levend?
- Waar wordt het teveel?
- Waar vraagt het lichaam om een draai, een verzachting, een pauze?
- Waar ligt precies dat punt waar stretch overgaat in release?
Dat punt laat zich niet afdwingen. Het wordt gevonden door aanwezigheid.
Beweging van binnenuit
Wat hier ontstaat, is beweging van binnenuit. Niet gestuurd door instructie, maar door sensatie. Het lichaam beweegt omdat het weer gevoeld wordt, niet omdat het moet presteren.
Dit is ook waarom deze benadering zo effectief is bij langdurige klachten. Ze werkt niet tegen het lichaam, maar met de intelligentie die al aanwezig is.
Wanneer aandacht en sensatie samenvallen, komt natuurlijke beweging terug. Soms langzaam, soms schoksgewijs, soms als een diepe zucht of een spontaan loslaten. Dit zijn geen bijverschijnselen, maar tekenen dat het systeem zich herorganiseert.
Intimiteit in plaats van discipline
Deze vorm van yoga vraagt geen discipline in de klassieke zin. Ze vraagt geen doorzettingsvermogen, geen wilskracht, geen correctheid. Wat ze vraagt, is aanwezigheid.
Durven blijven bij wat gevoeld en ervaren wordt, ook wanneer dat ongemakkelijk, pijnlijk of onbekend is. Niet om het te veranderen, maar om het gewoon gewaar te zijn.
Een derde weg van yoga
We zouden deze benadering de Yoga van het Innerlijke Lichaam kunnen noemen. Naast het pad van innerlijk zien en het pad van ontmoeting, is dit het pad van voelen.
Aanwezigheid wordt hier niet gezocht in stilte of extase, maar in het directe, tastbare ervaren van het lichaam zoals het nu is. En juist daardoor opent zich iets wat verder gaat dan techniek of methode.
Het lichaam blijkt geen obstakel voor bewustzijn, maar een van zijn meest directe poorten.
Shunyam Adhibhu – Ik vrees dat velen mij niet zullen kunnen of willen volgen. Maar probeer het gewoon eens!
breath4balance 